Meer dan de helft van de werkgevers gebruikt vandaag artificiële intelligentie in hun rekruteringsprocessen. Van het screenen van cv’s tot het selecteren van kandidaten en het gericht verspreiden van vacatures: AI wint snel aan terrein binnen HR. De technologie biedt duidelijke voordelen op het vlak van snelheid, schaalbaarheid en efficiëntie.
Toch roept dit ook vragen op. Kan een algoritme echt objectief beslissen over de toekomst van een kandidaat? En hoe voorkomen we dat bestaande vooroordelen in data worden overgenomen door de AI en alzo zal leiden tot discriminatie.
Met de invoering van de AI-verordening (AI Act) worden AI-systemen die gebruikt worden in werving en selectie gekwalificeerd als systemen met een “hoog risico”. Deze kwalificatie brengt een reeks strikte verplichtingen met zich mee die gericht zijn op het beschermen van fundamentele rechten, zoals gelijke behandeling en non-discriminatie. Allicht bent u hiervan niet op de hoogte, maar onderstaande verplichtingen zullen volledig van kracht zijn vanaf augustus 2026.
Belangrijk is dat het gebruik van AI in rekrutering niet verboden is. Integendeel, Europa erkent het potentieel van deze technologie. Wel wordt verwacht dat werkgevers hun verantwoordelijkheid opnemen en hun AI-tools op een doordachte en transparante manier inzetten.
Transparantie en menselijk toezicht
Er geldt een expliciete verplichting tot transparantie. Dat betekent dat kandidaten en sollicitanten moeten weten wanneer AI wordt ingezet tijdens hun selectie of werving. Als ondernemer moet je dus altijd melden als je AI-tools gebruikt in het wervingsproces.
Daarnaast is het belangrijk om discriminatie actief te voorkomen. AI-systemen zijn namelijk alleen zo neutraal als de data waarop ze zijn getraind. Als historische gegevens bepaalde patronen of vooroordelen bevatten, kan de AI deze onbedoeld overnemen. Daarom verplicht de regelgeving ondernemers om zorgvuldig te kiezen, controleren en opvolgen welke data wordt gebruikt. AI mag nooit beslissingen nemen op basis van geslacht, leeftijd, ras, afkomst of andere beschermde kenmerken.
Een derde essentieel element is menselijk toezicht. Beslissingen die een impact hebben op personen mogen niet volledig worden overgelaten aan een geautomatiseerd systeem. Er moet altijd een mogelijkheid zijn voor menselijke tussenkomst, waarbij de output van de AI kan worden beoordeeld, gecorrigeerd of zelfs genegeerd. Dit principe onderstreept dat AI een ondersteunend hulpmiddel blijft, en geen autonome beslisser mag zijn.
De AI Act stelt ook duidelijke eisen aan hoe AI-systemen worden ontwikkeld en gebruikt. Ontwikkelaars en bedrijven moeten goed nadenken over mogelijke risico’s: ze moeten die herkennen, inschatten, beperken én bijhouden. Daarbij is de kwaliteit van de data cruciaal: AI werkt alleen goed als de gebruikte gegevens representatief, actueel en correct zijn.
Tot slot wordt ook verwacht dat AI-systemen voldoende robuust en veilig zijn. Ze moeten bestand zijn tegen fouten, manipulatie en cyberaanvallen, en hun prestaties moeten consistent blijven in uiteenlopende omstandigheden. Dit vergt niet alleen technische expertise, maar ook een continue opvolging en bijsturing.
Miljoenenboetes
Bij inbreuken kunnen toezichthoudende autoriteiten ingrijpende maatregelen nemen, afhankelijk van de ernst van de overtreding. Zowel aanbieders van AI-systemen als gebruikers – waaronder werkgevers – kunnen hierbij worden geviseerd. De mogelijke sancties zijn aanzienlijk en kunnen oplopen tot miljoenen euro’s.
Opleiding van personeel en gebruikers
De regelgeving rond artificiële intelligentie legt niet alleen verplichtingen op aan systemen en processen, maar ook aan de mensen zelf. Aanbieders én gebruikers van AI-systemen moeten er immers voor zorgen dat hun personeel en andere betrokkenen over een voldoende niveau van AI-geletterdheid beschikken. Dit betekent dat medewerkers die AI-systemen gebruiken of ermee werken, voldoende inzicht moeten hebben in de werking, beperkingen en mogelijke risico’s ervan. Opleiding en sensibilisering worden daarbij steeds belangrijker, en moeten afgestemd zijn op de functie, ervaring en de context waarin de AI wordt ingezet.
De uitdaging bestaat er niet in om AI te vermijden, maar om het op een verantwoorde manier te integreren. Het is essentieel om het gebruik ervan grondig te evalueren en na te gaan of uw toepassingen volledig in lijn zijn met de geldende regelgeving.
Indien u hierover vragen heeft of wenst te laten nagaan of uw organisatie conform de geldende regels handelt, kan u steeds contact opnemen met ons kantoor. We helpen u graag verder met advies op maat.
Gert DAMIAANS
Advocaat – Vennoot
26 maart 2026
